مقدمه: به نظر می رسد آن چیزی که برای جامعه امروز ما اهمیت فوق العاده و حیاتی دارد و توجه نکردن به آن، انقلاب اسلامی را دچار مشکلات و بحران های اساسی می کند، نه مسائل سیاسی است و نه مسائل اقتصادی؛ بلکه مشکلات فرهنگی است که اگر برای حل آن ها فکر نشود، یقینا آینده کشور را دچار مشکل خواهد کرد و عاملی برای ایجاد مشکلات در حوزه های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی خواهد بود.
بدلیل اینکه واژه «جنگ نرم» در خلال حوادث پس از انتخابات 88 وارد ادبیات جامعه شد، تصور عموم مردم و نخبگان از میدان این جنگ، عرصه سیاسی است. در حالیکه به نظر می رسد این واژه بیان کننده تهاجمی در عرصه فرهنگی می باشد و در ادامه تعابیری همچون «شبیخون فرهنگی»، «قتل عام فرهنگی»، «تهاجم فرهنگی» و «ناتوی فرهنگی» است که رهبر عزیز انقلاب از سال 70 تا امروز همواره به آن تاکید داشته اند. در ادامه به برخی از مشکلات عرصه مقابله با تهاجم فرهنگی اشاره ای کوتاه شده است:
1. حرکت آهسته و استحاله تدریجی
تغییر فرهنگ، آداب و رسوم، عقاید، تفکرات و ارزش های یک جامعه، پدیده ای است که در بلند مدت انجام می گیرد و عموما تغییرات آن حس نمی شود و نسبت به آن عکس العمل نشان داده نمی شود. اگر شرایط فرهنگی فعلی جامعه را با 10 سال گذشته مقایسه کنیم، شاهد تغییرات گسترده ای در زمینه های مختلف هستیم، ولی در طی این سال ها هیچگاه این میزان تغییرات را حس نکرده ایم.
2. ویترینی ثابت و تغییراتی بنیادین و زیربنایی
تغییرات در حوزه فرهنگی، تغییراتی بنیادین و زیربنایی است. در واقع زیر ساخت ها و پایه های تفکرات را تغییر می دهد و با ویترین کاری ندارد. در نتیجه بعد از مدتی متوجه می شویم که محتوا کاملا تغییر کرده است و از یک ارزش تنها یک پوسته تهی و بی محتوا باقی مانده است که پس از مدتی آن ظاهر بی محتوا نیز کنار گذاشته می شود.
3. جامعه تهدید محور
عموم مردم و نخبگان جامعه ما تهدید محور هستند و مبنای عملکردشان، عملکرد و تحرکات دشمن است. تا زمانی که وجود دشمن و تحرکات آن را نبینند و احساس خطر نکنند دست به کاری نمی زنند. در نتیجه جامعه تهاجم فرهنگی را احساس نمی کند و نسبت به آن کاری انجام نمی دهد.
4. پیچیدگی و وابستگی مسائل فرهنگی به عوامل متعدد
به عنوان مثال عاملی مثل «ازدواج» به عنوان یکی از عوامل تاثیرگذار در موضوع «حجاب و عفاف»، خود وابسته به عوامل مختلفی از قبیل زیر است:
«گسترش آداب و رسوم، فرهنگ و تکلف های بیهوده» باعث گذاشتن شرط های عجیب و غریب از طرف خانواده ها می شود، همچنین هزینه های ازدواج را به مراتب بالا می برد. «مشکلات اقتصادی و پایین بودن درآمدها» باعث می شود که توانایی تامین هزینه ها وجود نداشته باشد. در نتیجه سن ازدواج جوانان بالا می رود و این موضوع تاثیر بسزایی در وضعیت «حجاب و عفاف» جامعه می گذارد.
5. حرکت کلی دنیا به سمت فساد
با وجود فطرت الهی در هر انسان ها و تمایل آن ها به انسانیت، فضایل اخلاقی، خداجویی و… حرکت کلی دنیا به سمت فساد، مادیگرایی و زندگی حیوانی می باشد و حرکت کردن در راستای معنویت، به شنا کردن در خلاف جهت آب می ماند.
آیه های 39 و 40 سوره حجر نیز بیانگر این موضوع است. در این آیه ها شیطان به خدا می گوید: «به یقین همه را گمراه می سازم، مگر بندگان خالصت را.»
6. ضعف و کوتاهی مسئولین
سردرگمی و بی تجربگی مسئولین، مشخص نبودن مسیر و نقشه راه فرهنگی کشور، ضعف در برنامه ریزی و مدیریت فرهنگی جامعه نیز عواملی هستند که نقش بسزایی در عدم مقابله درست با تهاجم فرهنگی داشته است.
نتیجه: تا زمانی که مشکل اصلی –یعنی مشکلات حوزه فرهنگی کشور- را درک نکنیم و جنگ و جهاد نرم را مربوط به حوادث پس از انتخابات بدانیم و نسبت به هشدارهای مکرر رهبر عزیز انقلاب در رابطه با تهاجم فرهنگی بی تفاوت باشیم، همواره با مشکلات و بحران های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی درگیر خواهیم بود و در صورت عدم برنامه ریزی، مدیریت، تدبیر و ورود دقیق و حساب شده به این حوزه، انقلاب اسلامی در آینده با چالش های اساسی رو به رو خواهد بود.
